5 De weg of de tao* van fietsen
5 De weg of de tao* van fietsen
In het begin heb je de hele weg nodig omdat het sturen nogal direct gaat. Dit went en na een tijdje wil je niet anders meer. Je kunt bijna alles met de fiets. 
gedrag
Gedraag je voorbeeldig op de weg. Vriendelijkheid kost geen geld, zwaaien is gratis. Zelf steek ik regelmatig een duim omhoog naar fietsers die goed bezig zijn, dit alles is een positieve bijdrage aan de fietscultuur. Er is nog maar een klein groepje ligfietsers, dus mensen hebben weinig kans om andere indrukken te krijgen. Je bent een soort ambassadeur van een nieuwe verkeersgroep. Dus niet te veel met slippende banden bij het stoplicht weg. Voorzichtig met driften door de bocht (een racefietser kan dat niet en vindt dat dus eng) enzovoort. Niet teveel opscheppen over de snelheid die wordt gereden en de aanschafprijs van je fiets. Iedereen rijdt op zijn eigen manier en jouw keuze is niet alleen zaligmakend, probeer antwoord te geven op vragen. Mensen hebben meer aan tips en aanwijzingen om een voor hun verantwoorde keuze te komen. Het volgen van dat proces is belangrijker dan het aanbieden van een kant en klare oplossing, mensen moeten weten hoe je eraan komt. Eigenlijk moeten ze denken dat ze zelf op een idee zijn gekomen, dan heb je de meeste medewerking. Als je voorrang hebt, doorrijdt en een vrachtautochauffeur roept mongool, dan is dat een heel groot compliment. Deze mannen zitten dagelijks op de weg, dus die zijn echt wel wat gewend. Dat mensen mij voorzichtig benaderen en denken dat ik de regels niet weet is precies de bedoeling, echter ik moet steeds in controle blijven van de situatie.
agressie
In het begin ben je nog geen fietser maar nog steeds een automobilist*
. Een zekere agressieve houding ten opzichte van scholieren en fietsers zul je moeten afleren. De jeugd onder de 16 jaar heeft geen keuze dan te fietsen, tenzij ze door moeder weggebracht worden wat slecht is voor hun conditie, het milieu en de verkeersdrukte op de weg. Door hun tekort aan sport hebben ze een slechte hand oog combinatie waardoor ze slingeren. Ook luisteren ze slecht naar bellende fietsers en toetertjes, zij zijn echter heer en meester van het fietspad, de werkelijke eigenaars. Behandel ze ook als zodanig en ga je niet druk maken. Hoe reed je zelf toen je twaalf was. Sommige mensen helpen zich met een airzound.
Je bent niet meer het snelste weg bij het stoplicht, dat is ook niet belangrijk. Je bent fietser en hoe langer je fietst hoe minder belangrijk dit wordt. Onthaast en geniet van de stilte en de rust die je treft.
Probeer ook de fiets niet te zien als auto door met ingebouwde radio's te werken, knipperlichten en zo, een minimalistische fiets is op de lange duur het leukste. In het begin wil je graag stickers plakken, geef nog niet aan de behoefte toe, dat kan altijd nog. Met kreten als "Met vier wiele vast en zeker in de file" maak je geen vrienden (citaat uit de Kicxstart).
Automobilisten zijn meestal agressief, dit komt omdat het lichaam boven de 50 kilometer in gevaar is en dan adrenaline aanmaakt. Ook zit de luchtinlaat van een auto bij de uitlaat van de voorganger. De uitlaatgassen zorgen ook voor giftige stoffen bij de bestuurder, zijn lichaam reageert door extra adrenaline en vele andere dingen die ik niet ga vertellen. Daarom reageren mensen per definitie prikkelbaar. Het zijn allerlei prehistorische reacties van ons lichaam dat in gevaar is boven een bepaalde snelheid die wij nog steeds krijgen ook al zijn ze niet meer nodig.
.toeteren, bellen en geluid
Bij fietsers die ik in wil halen bel ik, bij brommers en auto's geef ik een toetertje. Zo spreek je iedere groep aan in de eigen signalen. Onlangs ben ik begonnen met het rijden met een fluitje, doordat dit een onbekend signaal is kunnen mensen anders reageren. En het werkt perfect. Mensen die wat slechthorend zijn missen vaak de tingel van de bel (in de stroomlijn) maar een fluit is een veel hogere indringende toon. Ook vakantiefietsers vinden het veel leuker. Waarschijnlijk minder associatie met de racefietsers die al 3 kilometer van tevoren beginnen te bellen. Misschien dat dit ook werkt voor de nieuwe groep op de weg de skaters, een human powered signaal, naast het roepen. Ik begin overigens eerst te bellen, ik neem het fluitje alvast in de mond, en als op bellen geen reactie komt fluit ik een paar keer. Er wordt regelmatig gepromoot met luchthoorns te rijden, dat levert volgens mij niet het beoogde effect, het wordt niet geassocieerd met een fietser. Een ieder kan dat zelf gaan proberen. keuze van de route
Koop ook een echte fietskaart van de omgeving waarin je fietst. Soms kun je prachtig rijden, de autowegen vermijden en hoge gemiddeldes rijden over buitenwegen. Die zijn niet algemeen bekend, gaan soms nergens specifiek naartoe maar staan wel op die kaart. Ook campings voor eventuele langere tochten in de omgeving staan erop.
.onderhoud van wegen
Wegen die slecht zijn moeten worden onderhouden door wegbeheerders. Vaak weten ze niet dat een toestand erg slecht is, bel ze op. Soms zijn meerdere keren herinneren nodig om de paden te verbeteren. Een kleine assertiviteitscursus is niet verkeerd, de wegbeheerders zijn soms geslepen lieden die alles doen om niets te hoeven doen. Vooral terugbellen en namen opschrijven is erg belangrijk houd een agenda bij met de data en tijden dat je met iemand gesproken hebt. Dan kun je daar heel makkelijk op terugkomen en is er voor degenen met wie je afspraken hebt staan geen ontkomen aan. De meeste mensen rekenen ervoor dat als ze iets uitstellen dat het door de ander wordt vergeten. De agenda werkt als je geheugensteun. Schakel fietserbond in als je zelf geen actie wilt ondernemen. 10000 kilometer van de 17000 kilometer fietspad ligt buiten de bebouwde kom, in het fietsgebied van woon werk fietster er is echter geen echte belangenvereniging voor, hier liggen de belangen van de forens. Zelf actie ondernemen is het devies. Plaats kiezen op de weg
Op een driewieler kun je rustig door het gras heenrijden. Niet te hard want soms zitten er kuilen in. Op die manier heb je heel veel weg en mogelijkheden om fietsers in te halen. Als het gras nat is verlies je langzaam snelheid, geeft een heel raar effect, gewoon af en toe proberen.
Ook scheelt het enorm als je bijvoorbeeld tien minuten eerder of later vertrekt. Schooljeugd gaat geen seconde eerder dan noodzakelijk van huis, dus het scheelt heel erg in de drukte.
Je rolt heel lang door als je stopt met trappen. Hiervan kun je gebruik maken om efficient met je energie om te springen. Ver voor een bocht stoppen met trappen, hoef je niet te remmen en heb je des te meer zin om na de bocht ervan door te gaan. Je kijkt er nog van op hoe snel je door een bocht heen kunt, de fiets lijkt te zeggen "dat kon nog veel harder", blijf echter zelf nadenken en neem voldoende veiligheidsreserves in acht.
Het fietsen met een gestroomlijnde fiets ten opzichte van een gewone fiets gaat zoveel sneller dat andere weggebruikers er geen rekening mee houden. En jij zal er des te meer rekening mee moet houden. Daarom zal een iets langzamere, wendbare fiets in het begin om ervaring op te doen wel wenselijk zijn. Echter je kunt het zelf ook rustiger aan doen. Gewoon remmen en stil staan is de oplossing voor veel problemen (mijn vader rijdt al heel lang schadevrij met zijn vrachtwagen door gewoon de rust en tijd te nemen in het verkeer).
Defensief rijden, ruime bochten zodat je deze eerder kunt overzien. In onoverzichtelijke situaties altijd je vinger bij de rem om snel te kunnen handelen. Ruim om mensen heen sturen zodat je ze niet aanrijdt. Als iemand achteruit rijdt goed kijken of hij of zij je wel heeft gezien. Je plaats op de weg opeisen, niet teveel aan de kant gaan rijden dan wordt je vaak gesneden. Auto's halen in vergissen zich in jouw snelheid en halen je veel te krap in.
Rij liefst midden op de weg dus als er niemand is, kan iedereen die van de zijkanten de weg opdraait je zien. Neem bochten ruim, kost snelheid maar zorgt ervoor dat je de bocht ver in kunt kijken en zo zie je of er wel iets is. Geef richting aan met de hand of vliegenmepper. Laat duidelijk zien wat je doet. Als iemand met flink gang aan komt rijden pak dan wel je rem maar rem nog niet, ze proberen uit of je gaat stoppen. Zoek wel oogcontact om te kijken of ze jouw gezien hebben.
Door de bebouwde kom is leuk maar ook veel gevaarlijker door auto's die achteruit de weg opdraaien, en de slingerende medeweggebruikers, en de geparkeerde auto's en vrachtauto's, , en de seniele of dementerende of slechtziende of sportieve automobilisten met petje of hoed (al deze redenen van menselijke terugval zijn geen enkele reden om mensen om de tien jaar te laten testen op rijbekwaamheid, je moet alleen een nieuwe pasfoto laten maken en je kunt weer jarenlang onbekwaam sturen in Nederland). Langs grotere doorgaande wegen kom je eerder in een cadans en kun je een veel hoger gemiddelde halen. Brede polderwegen worden racebanen waar je benen in een moordend tempo kilometers wegtrappen.
Als je een groep fietsers tegenkomt ga dan uiterst rechts rijden waarbij de tegemoetkomende mensen je snel zien, voordat ze elkaar in gaan halen. Dus niet in het midden van de weg want voordat je het weet ben je al bij ze. Bij een heel smalle weg met een auto als tegenligger ook niet te snel naar de kant, beetje proberen af te remmen. Anders gaan ze gevaarlijk snel dicht langs je heen.
Inhalen van racefietsers doe ik altijd met een beetje meer gang. Ze proberen je anders bij te houden en dat redden ze toch niet en ze verzuren dan alleen maar. Als het snelheidsverschil te hoog is doen ze geen moeite en heb jij geen hijgers in je nek. Ik stop wel als er iemand pech heeft, je weet nooit met wat voor klein dingetje je iemand kunt helpen (bandenplakker of goede luchtpomp hebben ze vaak niet eens mee) Bandenplak handigheidjes.
Als je paarden ziet even stoppen en rustig doorrijden, als ze schrikken kunnen er rare dingen gebeuren. Ruim van tevoren al wat geluid beginnen te maken schijnt te helpen als je ze achterop rijdt.
In de winter kun je gaan rijden met een noppenband achter tegen het wegslippen. Als deze niet meer nodig is zou ik hem er weer af doen, levert geluid en rolweerstand op. Op de sturende wielen gewone banden houden.
Als je ergens moet keren en je kunt de fiets niet in een keer rondgooien dan kun je een stuk uitzoeken wat oploopt, bijvoorbeeld de inrit van iemand, en dan daar de fiets op zetten. Je kan dan door te sturen en steeds jezelf naar achter te laten rollen en dan weer een trap op je pedalen naar voren te geven heel gemakkelijk toch keren, zonder dat je uit hoeft te stappen.
Veiligheid
Veiligheid zit tussen je oren in je hoofd. Dat iets veilig of onveilig is wordt bepaald door gezond verstand. Iemand kan zich in een zeer veilige volvo toch doodrijden als hij met 200 een betonpaal raakt, eventueel zonder gordel, het gebeurt niet altijd maar het kan natuurlijk wel. Veilig rijden doe je dus ook zelf.
Veiligheid zit ook op je hoofd. In de vorm van een helm. Een helm uitgerust met third eye spiegeltje geeft je 360 graden zicht. Ik kan vanuit mijn fiets zien dat mijn meisje rechtsachter mij fietst. Je kijkt natuurlijk niet met je rechteroog in je linkerbroekzak maar je ziet wel heel veel. Dit zicht wordt veroorzaakt doordat je je hoofd kunt draaien. 
Een helm dient ook ter bescherming bij een val, natuurlijk niet van jezelf maar veroorzaakt door een ander, slechte weg enzovoort. Aan je hoofd kun je echt niets hebben en je kunt beter een helm gaan dragen voordat je het oploopt. Zie verder ook aanrijding gegevens.
|